In augustus reed ik naar België en bezocht ik ‘Napoleon de Musical’ van productiehuis Historalia. Een – zoals ze dat zelf zeggen – ‘episch’ openluchtspektakel in Kasteel de Merode. Ik neem je mee in mijn recensie en persoonlijke ervaring.
Mocht je me niet kennen, dan vind je het misschien handig om te weten: ik ben geen officiele recensent. Ik studeerde wél Muziek-Theater aan het Conservatorium en volgde o.a. de MusicAllFactory, dus musical is me niet vreemd. (Zelf ambieer ik overigens geen hoofdrollen meer, daarover schreef ik hier. Ik treed sowieso niet zo veel meer op en werk voornamelijk als zangdocent, sprekerscoach en voice-over. Bloggen doe ik voor de lol.)
Vooraf
Onderweg naar Napoleon de Musical, hebben vriend O. en ik in de auto een ‘voorgesprek’. We zijn beide onvoorbereid. Maar, we hebben nog de hele weg van Breda naar Westerlo om ons in te lezen.
Ik steek van wal: ‘Napoleon is een Franse kleine man met een hoedje op. Hij is beroemd en rijdt paard. Hij heeft niet Amerika ontdekt, want dat was Columbus.’
Tot zover mijn kennis. Alleen over ‘hij was klein’ en ‘hij had een hoed op’ ben ik vrij zeker, maar dat eerste wordt al direct tegengesproken. Blijkbaar was hij langer dan ik, zo’n 1,70 meter, maar hadden de Engelsen en Fransen een ander meetstelsel, waardoor meneer Bonaparte kleiner werd ingeschat.
Mijn vriend vult aan dat hij een generaal was. Dat hij heel veel landen veroverde. Dat het mis ging toen hij Rusland wilde veroveren, omdat zijn soldaten bevroren. En dat Napoleons neef, die ooit tot koning van Nederland werd gekroond, in een toespraak zei: ‘ik ben uw konijn’.
Hahaha.
Hoe het praktisch gaat voor de voorstelling…
Na een rit van zo’n 1,5 uur komen we aan in Westerlo, België. Het parkeren kan in de buurt, al vind ik ‘in de buurt’ erg positief voor het aantal kilometers dat we moeten lopen voor we op plaats van bestemming komen. (Je kan dit wel afkopen, met een luxe ticket zet je je auto dichterbij.)
Aangekomen zien we een bosrijke omgeving met uitnodigende, sfeervolle lampjes aan slingers. De weg brengt ons naar een grote tent waar we wat te drinken kunnen kopen en iets verderop staan foodtrucks waar we hotdogs of friet kunnen halen. (Wij halen een frietje, waar we € 6,75 voor afrekenen. Ik ga niet zeuren over de prijs, alleen heb ik wel de voorkeur voor een bakje. Zodat ik niet helemaal onder de mayonaise naar een voorstelling zit te kijken, omdat ik met mijn hand in een zak friet heb moeten graaien omdat de bovenkant al helemaal zompig was van de mayonaise.)
Handig: voor de voorstelling wordt meerdere keren omgeroepen hoelang we nog hebben voor de voorstelling start.
Ook fijn: de toiletten zijn gratis, schoon en het personeel daar is erg oplettend en vriendelijk. Neem kleingeld mee om ze een fooi te geven!
Dit verwacht ik als ik ga zitten:
Om 20.15 start de voorstelling. Ik heb geen idee wat me te wachten staat, behalve dat het ‘episch’ zou moeten zijn. Ik weet dat er een aantal betaalde professionals meespelen, maar dat het grootste deel van de cast – een ensemble van zo’n 100 (!) mensen – amateur is.
Dat maakt dat het een raadsel is hoe de kwaliteit zal zijn. Maar ik reken erop dat ik een leuke tijd ga hebben. (Ik bedoel: als er zo veel mensen hun tijd investeren puur omdat ze het leuk vinden, zullen ze vast vol overgave en met veel spelplezier op het podium staan.)
De hoofdrolspeler Jelle Cleymans, schijnt een erg bekende Vlaamse zanger te zijn, maar eerlijk gezegd deed zijn naam bij mij als Hollandse geen belletje rinkelen. Ook daarin dus geen verwachtingen. (In het publiek hoor ik iemand zeggen ‘Jelle is een soort Belgische Snollebolleke die zijn eerste serieuze rol gaat spelen’, maar dat vooroordeel kan ik goed loslaten.)
Ik heb overigens geluk: omdat ik iemand ken die aan de productie meewerkt, mag ik gratis gaan kijken. Als je dat geluk niet hebt, betaal je vanaf € 45,- per persoon. Dat zijn gangbare prijzen voor een theatershow. Duurder dan een avondje Netflix, maar hoe vaak zeg jij nou echt tegen je geliefden: ‘ooooh, weet je nog, die geweldige avond toen we Netflix keken?!’.
Ik bedoel maar.
Napoleon de Musical – Recensie
Zodra ik plaats neem in een – helaas vrij krappe – stoel op de tribune, kijk ik mijn ogen uit. Ik zie een veld met een kasteel op de achtergrond en er staat een reusachtig decor opgesteld. Het ziet er heel vet uit, met halve (neppe) paarden, wielen van karren, een soort tuinhek…
Maar goed, ik ben niet voor een gat te vangen, want uiteindelijk wil ik meegesleurd worden in een verhaal. En dat is misschien nog best een klus: zelfs bij Hamilton – een bekende, prijzenwinnende musical die ik in Londen zag – dwaalde mijn ADHD-brein regelmatig af en vond ik het… tja. Sorry, ik vond het een beetje saai en veel van hetzelfde.
Goed.
De show start en er komen ik-weet-niet-hoeveel mensen op het podium. Er klinken knallen en ik zit meteen op het puntje van mijn stoel. In de eerste plaats omdat het zó’n groot decor is, dat het lastig is om alles wat er gebeurt in de gaten te houden, maar in de tweede plaats ook omdat ik nieuwgierig ben naar wat er allemaal gebeurt.
En er gebeurt een hoop. Bombastiche liedjes, waarvan ik meteen denk ‘ik moet opzoeken wie de componist is, want die wil ik echt in de gaten houden’, stunts met vuur, een (echt!) paard, sneeuw, gave kostuums, explosies. Zelfs als je het verhaal niet helemaal meekrijgt, hoef je je geen moment te vervelen.
Wat erg positief opvalt, is het ensemble. Vaak hebben we het over de grote namen en de grote rollen, maar een ensemble is zó bepalend voor een voorstelling. Hoewel hier en daar zichtbaar is dat deze vrijwilligers niet op alle vlakken extreem geschoold zijn – soms zie je een acteur die geconcentreerd aan het presenteren is, in plaats van als personage het verhaal aan het ervaren, of gaat er een pasje verkeerd – het is heel erg overtuigend en vooral qua dans op een hoog niveau.
Muzikaal ben ik erg blij, echt heel erg blij. Het is mooi gearrangeerd en er zit lekker veel afwisseling in, zonder dat de samenhang ontbreekt. Zo is er een powerballad voor de vrouwelijke hoofdrolspeelster (mijn absolute favoriet), een verrassend jazz-show-nummer, een koorstuk waar een zangeres heel subtiel klassiek doorheen klinkt – echt heel erg smaakvol – en een tango.
Die tango, dat is trouwens wel een dingetje: Napoleon zingt ‘dolce amore’, maar de melodie van die paar lettergrepen lijkt op ‘mi amore’, uit het Songfestivalnummer ‘Espresso Machiato’. Daar moet ik even om giechelen.
In tegenstelling tot veel andere mensen die een theateropleiding deden, kijk ik altijd vrij liefdevol naar een musical. Ik zat daar niet op een rapport te schrijven, maar om – hopelijk – te genieten. En dat lukte, ook omdat ik eigenlijk nergens last van had of afgeleid door raakte. Dat klinkt simpel, maar ik kan me bijvoorbeeld mateloos geïrriteerd zijn als zangers teveel mompelen, er vals word gezongen of er overgangen van scene’s inkakken.
Gelukkig is Napoleon de musical echt goed te verstaan, wordt er muzikaal gezongen en lopen de scenes soepel in elkaar over.
Qua stem en spel vond ik Erik Goris erg opvallend, vol oprechte geloofwaardigheid maar wél zo overtuigend dat ik meters verderop elke emotie achter zijn tekst begreep. Piek van de Kaaden, die Napoleons geliefde Josephine speelde, wist me – zelfs met koptelefoon op, maar daarover zometeen meer – aanhoudend kippenvel te bezorgen met haar prachtige zingen. Sowieso vond ik de rol van Josephine – en anderen – erg mooi geschreven en geregisseerd, de personages werden nergens eendimensionale karikaturen van zichzelf. Ook Jelle Cleymans zet een mooie prestatie neer in zijn rol, al vond ik zelf dat de nadruk in zijn personage wat teveel op de gevoelige kant lag. Soms deed dat iets te ‘zelfmedelijdend’ en ‘slachtoffer-achtig’ aan. Daarnaast mag hij wat mij betreft qua lichaamstaal wel wat meer geven, op zo’n groot podium is het toch fijn als er naast oprechte inleving, mimiek en stemgebruik, ook voldoende fysiek wordt gespeeld. Jelle zet hoe dan ook een mooie prestatie weg en pink ik een traantje weg als hij voor zijn kindje zingt. (En dat is niet alleen vanwege mijn eigen persoonlijke gedoe.)
Waar ik niet zo enthousiast over was
Ik ben hier voorzichtig in. Ik gun jou als lezer mijn eerlijke ervaring over Napoleon de Musical, maar ik weet ook hoeveel mensen hart en ziel en zaligheid en bloed en zweet en tranen in zo’n productie stoppen. Dus als je hoopte op een roast: dat ga ik niet doen.
Daarnaast: er waren qua zang wel wat missers, maar dat kan ook zijn omdat iemand nét op de avond dat ik keek, niet goed bij stem was. Onnodig dus om daar op ‘aan te vallen’. Dus ik hou het globaal. Komt-ie:
- Door de enorme hoeveelheid mensen, was het meerdere keren lastig om te zien waar de focus lag. Zeker als 75 personages op het podium naar rechts keken, maar er links iemand een solo stond te zingen, was dat visueel onduidelijk en verwarrend. Daar is qua lichttechniek misschien nog wel wat winst te behalen.
- Ik kon er niet mee omgaan dat Napoleon eerst een pruik met lang haar had en toen niet meer. Dat was vermoedelijk om een tijdsprong te laten zien, maar ik mis liever een tijdssprong, dan dat ik Napoleon niet meer herken.
- Ik had heel graag nog meer dynamiek gehad in de zang. Het is misschien een vooroordeel over onze Zuiderburen, maar het leek een beetje bescheiden. Dat was vaak ook juist heel smaakvol – ik vind het belten van de laatste jaren soms veeeeel te opdringerig – maar in sommige scene’s had ik graag meer vuur in de stemmen gehoord.
- Ik miste de grote, volle, donkere, warme, klassiek-achtige mannenstemmen. In de rollen, maar ook in de ensemblezang.
- In het ideale scenario, zou ik zien dat de musical door live muzikanten werd begeleid. Dan leeft het nog veel meer.
- Na de pauze leek het ensemble over het algemeen wat vermoeid, daar had ik graag dezelfde lange armen, gestrekte voeten en betrokkenheid gezien als in de eerste helft.
- Er was een personage – ik zeg niet wie – die een bijnaam had maar ook een gewone naam. En toen ging die dood en begreep ik daar niks van omdat ik de link tussen de namen niet had gelegd.
- Het mag wel wat korter. Dat heb ik vaker bij musical en ook nu. Ik word liever 1,5 uur van mijn sokken geblazen dan dat ik 2,5 uur moet zitten en af en toe ga wiebelen omdat een lied onnodig lang is.
- Tegelijkertijd: het einde voelde heel plotseling. Ik dacht echt ‘huh?!’ moet ik nu gaan klappen?! Dat gaf me een beetje een error.
Maar het grootste nadeel: je bekijkt en beluistert de show met een koptelefoon op. Dat systeem werkt goed en ik snap ook dat ervoor gekozen is. (Sterker nog, er was niet echt een keuze: vanwege de geluidsoverlast was het blijkbaar geen optie voor Historalia om het geluid ‘gewoon’ over de speakers te doen.)
Voor mij voelde het alleen alsof ik zat te luisteren naar een musical-cd terwijl ik naar een musical keek. Alsof het daardoor minder echt was, terwijl ik – zeker in deze tijden – juist zo’n behoefte heb aan écht. Aan samen ervaren en weten dat je buren precies hetzelfde zien en horen. Af en toe zette ik ook mijn koptelefoon af, gewoon om te checken of er wel echt live werd gezongen.
Ik begrijp de waarde van de prachtige omgeving, maar mocht ik kiezen, dan had ik die omgeving graag ingeruild voor een – desnoods – lelijke loods zonder paard waar ik gewoon zonder koptelefoon mocht ervaren.
Zou ik Napoleon de Musical aanraden?
Nou, dan zeg ik toch absoluut: ja. Napoleon de musical is zeker de moeite waard.
En – hoewel het niet helemaal eerlijk is omdat het een compleet andere productie met een ander budget en ander prijskaartje is – ga ik het vergelijken met Soldaat van Oranje. (Ik bedoel: dit is mijn blog, dus ik kan doen wat ik wil).
Kijk, bij Soldaat van Oranje ging ik onder de indruk weg, maar wel helemaal in paniek. Ik zat tijdens de show vrijwel de hele tijd op het puntje van mijn stoel. Had het niet willen missen, maar moest er wel een paar dagen van bijkomen. Daarna heb ik nog wel eens een liedje geluisterd, maar daar bleef het bij.
Bij Napoleon was ik ook absoluut geraakt en aan het denken gezet, maar dan zonder dat het me in paniek maakte. En ik zocht meteen na afloop op of de muziek al op Spotify stond, omdat er echt heel vette muziek tussen zat.
Daar moet ik wel bij zeggen: ik ben een musical-liefhebber, ik hou van groots en meeslepend en van bombastische musicalmuziek. Ik hou van het show-element en ik ben helemaal niet van ‘doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’. Als je niet van musical houdt, dan kan je Napoleon de musical maar beter overslaan. (Maar dan vraag ik me wel af waarom je deze hele recensie leest, haha.)
Nieuwsgierig geworden of wil je kaartjes bestellen? Dat kan via de website van Historalia.
Houdoe en veel liefs,
Anne
